Rarogi górskie (Falco biarmicus) – sezon lęgowy 2020 r.

20.03.2020 r.

Właściwie trudno określić, w którym momencie ten sezon się zaczął. Pierwsze krycia w tym sezonie zauważyłem 26 grudnia 2019 r. Brak zimy z dużym mrozem i opadami śniegu wpłynął na zachowanie ptaków, ale tak szybki termin kopulacji mocno mnie zaskoczył. Samiec z inną samicą najwcześniej miał jaja 19 stycznia przy “normalnej” zimie, dlatego spodziewałem się szybkich lęgów. Nic takiego się nie stało, samica zniosła pierwsze jajo 12 marca. Sprawdziłem poprzednie lata, i tak w 2018 r pierwsze jajo 12 marca, 2019 r 13 marca. Jak widać przebieg pogody zimą nie miał wpływu na termin składania jaj. Odstęp między kolejnymi jajami to dwa dni. Jeszcze nie zaobserwowałem ilości jaj w zniesieniu. Ponieważ nocą i nad ranem był mróz, samica ogrzewała jaja schodząc z gniazda dopiero koło południa. Od 18 marca zaczęło się wysiadywanie.Zazwyczaj wygląda to tak: samica siedzi na gnieździe przez większość doby. Samiec z rana “poluje”. Pobiera z półki do karmienia mięso, oskubuje i woła samicę. Jeżeli temperatura jest odpowiednia (powyżej zera), samica schodzi z gniazda, odbiera pokarm od samca i zjada. W tym czasie samiec zastępuje ją w wysiadywaniu. Po najedzeniu samica czyści się, odpoczywa godzinę, dwie i wraca na gniazdo. Jeżeli jest mróz przez cały dzień samica nie schodzi z jaj, samiec przynosi jej pożywienie i karmi. Oczywiście są to też zachowania indywidualne poszczególnych osobników. Niestety samica nie schodząc z gniazda załatwia się na piasek niedaleko dołka lęgowego. Piasek staje się wilgotny i jaja mają utrudnioną utratę wilgotności. W jednym przypadku wysiadywanie jaj w okresie zimowym skończyło się sukcesem lęgowym -wylęgiem jednego pisklęcia z trzech zalężonych jaj. Po stłuczeniu niewylęgniętych jaj okazało się, że wewnątrz były w pełni rozwinięte pisklęta, ale zbyt mokre, nie utraciły odpowiednio wagi ( wilgoci).

26.03.2020 r.

Jutro planuję zabrać jaja rarogom. Sokoły zazwyczaj mają jeden lęg w roku, ale w przypadku utraty zniesienia są w stanie powtórzyć lęgi. Wykorzystujemy to, żeby w sezonie wyhodować więcej młodych. Rarogi składają 3-5 jaj, zazwyczaj 4. Samice rozpoczynają wysiadywanie po zniesieniu 3 jaja ( są to cechy indywidualne). Jeżeli w trakcie składania jaj nocą jest niska temperatura, samica podgrzewa jaja żeby nie zamarzły, ale to jeszcze nie pełne wysiadywanie. Samica powtórzy lęg, jeżeli zabierzemy jej jaja zanim zmiany hormonalne w jej organizmie nie spowodują utratę zdolności do składania jaj w tym sezonie. Jednak zbyt wczesne zabranie jaj do inkubatora znacznie zmniejsza szansę na skuteczną inkubację. Optymalny okres to 7 do 10 dni inkubacji naturalnej. Po “zniszczeniu” lęgu samice zazwyczaj powtarzają zniesienie po 14 dniach. Czy to mocno obciąża jej organizm? Nie tak, żeby to wpływało na jej stan zdrowotny. Oczywiście musimy ptakom zapewnić optymalne żywienie. Dziś sprawdzam temperaturę w nowym inkubatorze. Jest fabrycznie ustawiony i mam nadzieję’ że wskazywana temperatura jest temperaturą rzeczywistą. Te termometry, które zazwyczaj używamy w domu wskazują bardzo różne temperatury w tych samych okolicznościach. Optymalna temperatura inkubacji jaj rarogów to 37,5 stopnia. Jest to temperatura optymalna, chociaż literatura podaje, że jaja udawało się skutecznie inkubować w temperaturze w zakresie 36-38 stopni. Zbyt niska temperatura może wpłyną na deformacje piskląt,wydłużenie czasu inkubacji związanej z małą utratą wilgoci, a zbyt wysoka np. wykrzywienie skrzydełek (części skrzydła).

27.03.2020 r.

Jaja w inkubatorze. Zabrane od dwóch par rarogów górskich. Literą “P” oznakowane od pary z podwórka, litera “L” oznacza jaja od pary spod lasu. Suma wag jaj “P” wynosi 157,16 g, suma wag jaj “L” wynosi 166,56 g. Wynika z tego, że lęg pary z podwórka stanowi 94,36 % masy lęgu spod lasu. Waga jaj “P”: 40,31 g ;39,70 g ;37,37 g ; 39,78 g . Waga jaj “L”: 41,61 g; 41,68 g; 42,41 g; 40,86 g. Jasna plama to zabrudzenie odchodami. Jaj nie wolno myć, bo zmyjemy naturalną osłonę antybakteryjną. Intensywność pigmentu sugeruje kolejność składania jaj. Jajo najciemniejsze było składane pierwsze.

<

Dzień inkub.	Data	wil-ć %	P1	R-ca	P2	R-ca	P3	R-ca	P4	R-ca	L1	R-ca	L2	R-ca	L3	R-ca	L4	R-ca
10	27.03.2020 g. 24;00	28%	40,31		39,70		37,37		39,78		41,61		41,68		42,41		40,86
11	28.03.2020 g. 24;00	30%	39,97	0,34	39,39	0,31	37,14	0,23	39,54	0,24	41,45	0,16	41,46	0,22	42,21	0,20	40,68	0,18
12	29.03.2020 g. 21;00	31%	39,70	0,27	39,18	0,21	36,94	0,20	39,30	0,24	41,31	0,14	41,28	0,18	42,10	0,11	40,54	0,14
13	30.03.2020 g. 20;56	30%	39,40	0,30	38,93	0,25	36,70	0,24	39,07	0,23	41,12	0,19	41,07	0,21	41,92	0,18	40,38	0,16
14	31.03.2020 g. 21;19	34% *30%	39,08	0,32	38,70	0,23	36,53	0,23	38,83	0,24	40,98	*0,14	40,88	0,19	41,74	*0,18	40,20	*0,18
15	1.04.2020 g. 21;21	36% *?	38,79	0,29	38,44	0,26	36,29	0,24	38,61	0,22	40,79	*0,19	40,66	0,22	41,53	*0,21	40,03	*0,17
16	02.04.2020 g. 21;30	38% *?	38,53	0,26	38,21	0,23	36,09	0,20	38,39	0,22	40,61	*0,18	40,48	0,18	41,37	*0,16	39,84	*0,19